انسان شناسی و بیماری

از منظر انسان شناسی، امروزه در تبیین “علت” بیماری ها چند شرط را در نظر می گیرند:
— شرط لازم: یعنی آنچه برای ایجاد بیماری لزوماً باید باشد؛ مثل یک میکروب اما در بروز آن بیماری این شرط کافی نیست.
— شرط کافی: یعنی عوامل مستعدکننده ی ابتلا به بیماری مثل نقص سیستم ایمنی.
— شرط بعید یا کمک کننده: یعنی عوامل برانگیزاننده ی ایجاد یا بروز بیماری؛ مثل فقر بهداشتی.

یکی از مواریث پزشکی نوین که همچنان پابرجاست، این دکترین است که “علت اختصاصی بیماری ها” را عوامل بیولوژیک بداند. این نگاه که در آن یک علت خاص را عامل اصلی بیماری بداند، برگرفته از سنتی است تاریخی در پزشکی از زمانی که با شناسایی میکروارگانیسم ها توانستند علت ببماریهای عفونی را مشخص کنند.
متعاقباً این نگاه که علت بیماری را صرفاً یک عامل بیولوژیک (مثل باکتری) بدانند، به کل حوزه های پزشکی سرایت کرد. اما بعداً معلوم شد که در ایجاد و بروز یک بیماری (حتی بیماریهای عفونی)، این فقط عامل بیولوژیک نیست که بیماریزاست بلکه بسیاری عوامل دیگر ـ به همان درجه از اهمیت یا حتی بیشتر ـ دخیل هستند.
برای مثال در ابتلای فرد به بیماری سل، فقط باسیل سل مقصر نیست، بلکه فقر بهداشتی، اقتصادی، تغذیه، سطح طبقاتی و محیطی در ایجاد آن نقش تعیین کننده دارد.
بنابراین، علاوه بر عوامل بیولوژیک، سایر عوامل همچون عوامل اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و رفتاری را نیز باید در نظر داشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.